Yüzde / yüzde puan
Bir oran %20’den %30’a yükselirse artış 10 yüzde puandır. Göreli artış ise (30−20)/20 × 100 = %50’dir.
Doğru mu, yanlış mı?
Kavramı oku ↗60 Saniyede Araştırma.
Bir fikir, bir örnek, akılda kalan bir fark.
Korelasyon
Yazın hem dondurma satışları hem denize girenlerin sayısı artar. Bu iki değişken arasındaki ilişkiyi, hava sıcaklığı gibi ortak bir etken açıklayabilir.
Doğru mu, yanlış mı?
Kavramı oku ↗Güçlü korelasyon tek başına neden-sonuç ilişkisini kanıtlar.
Ortalama ve medyan
3, 4, 4, 5 ve 34 değerlerinde ortalama 10, medyan 4’tür. Büyük uç değer ortalamayı yukarı çeker.
Doğru mu, yanlış mı?
Kavramı oku ↗Uç değerler aritmetik ortalamayı etkileyebilir.
Değişken
Öğrenci anketindeki “kampüse ulaşım süresi” ve “kullanılan araç” iki ayrı değişkendir. Aynı kişiye ait olmaları onları tek değişken yapmaz.
Doğru mu, yanlış mı?
Kavramı oku ↗Kategorileri 1 ve 2 ile kodlamak onları nicel değişken yapar.
Çift namlulu soru
“Kütüphanenin sessizliğinden ve çalışma saatlerinden memnun musun?” sorusunda kişi sessizlikten memnun, saatlerden şikâyetçi olabilir.
Doğru mu, yanlış mı?
Kavramı oku ↗İki ayrı konuyu tek memnuniyet sorusunda sormak her zaman daha iyi ölçüm sağlar.
Aykırı değer
Çoğu oturum 10–40 dakika sürerken biri 900 dakika görünüyor. Oturum açık mı kalmış, yoksa kayıt mı yanlış, araştırıyorsun.
Doğru mu, yanlış mı?
Kavramı oku ↗Aykırı değer mutlaka veri giriş hatasıdır.
Rastgele atama
Gönüllü 80 öğrenciyi iki çalışma tekniğine kura ile atıyorsun. Atama rastgele olsa da gönüllüler tüm öğrencileri temsil etmeyebilir.
Doğru mu, yanlış mı?
Kavramı oku ↗Rastgele atama ile rastgele örnekleme farklı soruları çözer.
Eksik veri
100 öğrencinin 15’i ulaşım giderini boş bırakıyor. Bu hücreleri sıfır yapmak, bu kişilerin hiç gideri olmadığını varsaymak olur.
Doğru mu, yanlış mı?
Kavramı oku ↗Boş bir gelir hücresi her zaman sıfır gelir demektir.
Hatırlama yanlılığı
Geçen yılın tüm ulaşım gecikmelerini soruyorsun. Yakın zamanda çok kötü bir yolculuk yaşayan kişi geçmişini bu deneyimin etkisiyle değerlendirebilir.
Doğru mu, yanlış mı?
Kavramı oku ↗